Rechtspraak of Gerechtigheid?

Wat we met ons allen al verwachtten en wat sommigen, met name de ouders van de slachtoffertjes van de onmensen Martin en Dutroux vreesden, is dus werkelijkheid aan het worden. De Rechter ziet geen enkele reden om Michelle Martin niet vrij te laten. De gevolgde procedure blijkt op alle fronten te kloppen.De dubbele ontkenning geeft aan deze uitspraak iets bizars, en geeft weer hoe verwrongen dit besluit eigenlijk is. Zo praat je niet met elkaar. En inderdaad zo ga je ook niet met elkaar om. Martin komt vrij om een al even bizarre, rare kronkel in de wet. Er geschiedt geen Gerechtigheid hoewel de wet nauwkeurig is toegepast. Dat is in hoge mate onbevredigend.

De Rechter past de wet toe. Oh ja? Welke wet? Je bedoelt toch niet dat politiek geïnspireerde misbaksel van Lejeune; je bedoelt toch niet dat bedenksel dat niet de gerechtigheid dient, maar slechts opportunistisch verschillende belangen van het gevangeniswezen behartigt. Hoezo moet de misdadigster een tweede kans krijgen als ze die al gehad heeft, en met vriendtje Dutroux gruweljk hervallen is? Het is gekmakend dat deze vervroegde vrijlating het resultaat is van de knulligheid van verschillende rechtbanken in dit door allerlei ridiculiteiten verdeelde Belgie. De Rechter past inderdaad wetsartikelen toe, maar creëert geen Gerechtigheid. Nu komt het er in feite zoals zo vaak op neer dat de Rechter slechts een meetlat hanteert en kijkt of menselijk handelen volgens deze zogenaamd objectieve maatstaf past binnen de wetsartikelen. Past de maat, dan is het bingo. Dat is eigenlijk een ridicule toepassing van de wet, een beschaafde cultuur onwaardig en het is eigenlijk ook een misvorming, een soort wrat op de juridische huid. Het zou niet moeten kunnen dat een Rechter een oordeel moet geven dat gezien de hiaten of zelfs tegenstrijdigheden in de wet tegen zijn geweten indruist. In een beschaafde Cultuur als de onze zou het zo moeten zijn dat de wet wordt geïnterpreteerd naar de situatie van hier en nu, waarbij de Rechter ook zijn levenservaring als mens mee kan laten spreken,  met een open oog voor wat er in de samenleving gebeurt. Ah, ik hoor het de advocaten al zeggen, "dat riekt me te veel naar willekeur". Nee beste jongens, die overhaaste reactie van jullie laat het scherp zien; het laat zien dat jullie ook uit zijn op het hanteren van de meetlat maar dan in het negatieve. De Rechter meet de positieve werkelijkheid, jullie advocaten de negatieve, twee aspecten van dezelfde werkelijkheid maar beide levenloos en plat. Oh ja, het mag wat mij betreft ook omgekeerd gelezen worden. De Jurirechtspraak voor Assisen is in dit licht zo gek nog niet. Staande voor een Jurie was Martin niet vrijgekomen.
Zoals de wetsartikelen op papier staan, en de vele vellen aaneengenaaid zijn en in katernen in een kaft zitten, in hun "Umwelt", gebeurt het menselijk handelen altijd in een gelukkig niet afgebakende context en moet daarbinnen en daarbuiten geïnterpreteerd worden. De exacte wetenschap is daar al lang achter, maar de juridische wereld schrijdt stijf en plechtstatig met een gesteven boord als een haan met stront tussen de tenen door de eigen zelfvoldaanheid.  Maar van zodra je de werkelijkheid van de rechtszaal een beetje uitbreidt naar de samenleving en wat daarin gebeurt, is er alle reden om deze vrouw NIET vrij te laten. Het is maar de vraag of je die werkelijkheid die net als de wet ook gemaakt wordt door mensen, en geleefd en beleefd, en niet alleen bedacht, voldoende serieus neemt. De ernst van de gepleegde wandaden blijkt immers niet alleen uit de meetlat van de wetsartikelen, maar meer nog en met meer kracht uit de massaal verontwaardigde, geschokte en afkeurende reacties uit de samenleving. Wat nu gebeurt is, dat de wet als een knuppel wordt gehanteerd om de verontwaardigde samenleving plat te slaan. We zijn niet ver af van een streng en hardvochtig politie-optreden waarbij met het vertrouwde onnodige en vooral ook onwaardige duw en sleurwerk, zoals we al te vaak in Brussel zien, de overtuigde demonstranten mishandeld worden, nu ten faveure van Martin.

a bas LeJeune

Je hebt gelijk Leo, het had ook anders gekund. Helaas geldt dat ook voor jou. De reacties vanuit de bevolking, vaak emotioneel maar zeker ook verstandig en rationeel, tonen aan dat het met de rechtsgang bij dit soort zware criminaliteit slecht gesteld is. De jurist blijft maar analyseren en probeert de realiteit te vangen in zijn regels. Het lukt niet. Waarom niet? Omdat de realiteit aan de ene kant te complex is om in formules te vangen en aan de andere kant emotionele uitingen door de jurist wegens de ongrijpbaarheid en oncontroleerbaarheid niet serieus worden genomen. Maar zij weerspiegelen wel wat er in de Samenleving als geheel leeft. Ik heb het dus nu niet over zo iemand als de "Dam-roeper" in Nederland die bij de dodenherdenking een enorme paniek wist te veroorzaken slechts door luidkeels te schreeuwen. Ook hier zijn het trouwens de omstandigheden die de ernst van het misdrijf bepalen. De ernst van een misdrijf wordt mede bepaald door de reacties van de mensen. Helemaal niet objectief dus.

Ik geloof inderdaad in het "Volksempfinden", dat ook bij de rechtspraak voor Assisen gehanteerd wordt: de Jury Rechtspraak; een doorn in het oog van de jurist. Voor mij is het heel "klaar en over": MM heeft zich buiten de Samenleving geplaatst, en is een rechteloze NN geworden. Zo iemand behoort levenslang te krijgen, en uit de Samenleving verwijderd te worden. Oh ja, bij goed gedrag met toenemende toegefelijkheid, maar niet meer terug in de Samenleving en niet hors des murailles! A bas monsieur LeJeune! Dat zullen we eens moeten en durven toegeven, dat er grenzen zijn aan de tolerantie en mededogen. Dan kunnen we effectief de Samenleving beschermen tegen onmensen die bij hun veroordeling al agressieve gebaren lopen te maken richting slachtoffers, die over een paar jaar hun leven niet meer zeker zijn, en dat is een schande.

Michelle, blijf jij maar daar

Ik ben blij dat de N-VA van de vervroegde vrijlating van Michelle Martin, serieus een punt maakt. Het is ook iets wat de hele samenleving raakt, en er dient dringend een goed beleid ontwikkeld te worden met visie, verantwoordelijkheidszin en ethisch besef, waarbij de slachtoffers en/of nabestaanden serieus worden genomen. Er is uiteindelijk niets zo fnuikend voor de samenleving dan dat het zogenaamde recht van de dader primeert. Daarmee ondermijnt de rechtstaat zichzelf, ondanks alle praat van juristen en advocaten dat het hun te doen is om het handhaven van de wet. Het is een godspe als advocaat Jean Marie de Meester, jurist en publicist, dat standpunt durft te verdedigen. Helaas heeft deze upper-class van de samenleving zoveel invloed dat ze zwaaiend met het wetboek noodzakelijke ontwikkelingen frustreert, met de smoes dat we toch in een beschaafde maatschappij leven, en dat de wet nu eenmaal voor iedereen geldt. Ze vergeten dan dat de wet geïnterpreteerd moet worden, en vertaald moet worden naar het hier en u. De wet is immers geen wiskunde, en al is de tekst gedigitaliseerd wil dat nog niet zeggen dat er slechts 1 duiding mogelijk is. Met Whittgenstein meen ik dat elke wetstekst inhoudelijk pluriform is, en bij de interpretatie slechts benaderbaar maar niet eenduidig is.

Ik wil best geloven dat Martin nu in de gevangenis over komt als een aardige, volgzame vriendelijke vrouw. Wat gebeurt er als deze mevrouw weer in contact komt me een of andere psychopatische crimineel als Dutroux? Wordt ze dan weer een willoze slaaf die criminele, onmenselijke hand en span diensten verleent? Hoe zouden de rechters reageren als deze mevrouw in hun buurt, kinderrijk ongetwijfeld, zou komen wonen? Dat brengt me in de verleiding om te denken, laat ze maar liever daar in de gevangenis. Het doet haar goed en alles blijft in pais en vree. Ken je de sfeer in een klooster lezer? Een klooster is niet veel beter dan een gevangenis hoor. Maar ik vind dat je de zaken en doelen strict en helder moet houden. Mevrouw Martin komt eerder vrij dan wenselijk is, en primair om reden van een belachelijke constructie in de wetgeving. Dat laatste is al helemaal niet te pruimen.

Daarom geef Mevr Martin voor mijn part wegens goed gedrag in de gevangenis, intern, wat meer ruimte, maar laat haar daar. Te laat, ik vrees het, al is er beroep aangetekend. De samenleving zal het echter nooit accepteren! Dwaze juristen, dwaze politici. De gepleegde feiten zijn immers te ernstig. Daar is mijns inziens geen vergeving in mogelijk, misschien wel verzoening, maar dan wel ieder vanaf zijn eigen plaats. Ik heb overigens niet vernomen dat Martin haar diepe excuses heeft aangeboden aan de getroffen families, en dat zou toch wel het minste teken zijn van berouw en verbetering in haar moraal. Het kan niet zijn dat "objectief" besloten is haar vervroegd in vrijheid te stellen, omdat een mens nu eenmaal een tweede kans verdient? Die kans heeft ze immers al verspeeld door haar recidive. Het heeft er nu de schijn van dat er gelegenheidsjustitie wordt gepleegd; er wordt immers een dure cel vrijgemaakt. Die Wet Lejeune is typisch zo'n politiek gefrutsel om verschillende doelen te dienen, en die niet aan de essentie raakt: "Geschiedt er gerechtigheid?" Ik vind van niet.