Rechtspraak of Gerechtigheid?

Wat we met ons allen al verwachtten en wat sommigen, met name de ouders van de slachtoffertjes van de onmensen Martin en Dutroux vreesden, is dus werkelijkheid aan het worden. De Rechter ziet geen enkele reden om Michelle Martin niet vrij te laten. De gevolgde procedure blijkt op alle fronten te kloppen.De dubbele ontkenning geeft aan deze uitspraak iets bizars, en geeft weer hoe verwrongen dit besluit eigenlijk is. Zo praat je niet met elkaar. En inderdaad zo ga je ook niet met elkaar om. Martin komt vrij om een al even bizarre, rare kronkel in de wet. Er geschiedt geen Gerechtigheid hoewel de wet nauwkeurig is toegepast. Dat is in hoge mate onbevredigend.

De Rechter past de wet toe. Oh ja? Welke wet? Je bedoelt toch niet dat politiek geïnspireerde misbaksel van Lejeune; je bedoelt toch niet dat bedenksel dat niet de gerechtigheid dient, maar slechts opportunistisch verschillende belangen van het gevangeniswezen behartigt. Hoezo moet de misdadigster een tweede kans krijgen als ze die al gehad heeft, en met vriendtje Dutroux gruweljk hervallen is? Het is gekmakend dat deze vervroegde vrijlating het resultaat is van de knulligheid van verschillende rechtbanken in dit door allerlei ridiculiteiten verdeelde Belgie. De Rechter past inderdaad wetsartikelen toe, maar creëert geen Gerechtigheid. Nu komt het er in feite zoals zo vaak op neer dat de Rechter slechts een meetlat hanteert en kijkt of menselijk handelen volgens deze zogenaamd objectieve maatstaf past binnen de wetsartikelen. Past de maat, dan is het bingo. Dat is eigenlijk een ridicule toepassing van de wet, een beschaafde cultuur onwaardig en het is eigenlijk ook een misvorming, een soort wrat op de juridische huid. Het zou niet moeten kunnen dat een Rechter een oordeel moet geven dat gezien de hiaten of zelfs tegenstrijdigheden in de wet tegen zijn geweten indruist. In een beschaafde Cultuur als de onze zou het zo moeten zijn dat de wet wordt geïnterpreteerd naar de situatie van hier en nu, waarbij de Rechter ook zijn levenservaring als mens mee kan laten spreken,  met een open oog voor wat er in de samenleving gebeurt. Ah, ik hoor het de advocaten al zeggen, "dat riekt me te veel naar willekeur". Nee beste jongens, die overhaaste reactie van jullie laat het scherp zien; het laat zien dat jullie ook uit zijn op het hanteren van de meetlat maar dan in het negatieve. De Rechter meet de positieve werkelijkheid, jullie advocaten de negatieve, twee aspecten van dezelfde werkelijkheid maar beide levenloos en plat. Oh ja, het mag wat mij betreft ook omgekeerd gelezen worden. De Jurirechtspraak voor Assisen is in dit licht zo gek nog niet. Staande voor een Jurie was Martin niet vrijgekomen.
Zoals de wetsartikelen op papier staan, en de vele vellen aaneengenaaid zijn en in katernen in een kaft zitten, in hun "Umwelt", gebeurt het menselijk handelen altijd in een gelukkig niet afgebakende context en moet daarbinnen en daarbuiten geïnterpreteerd worden. De exacte wetenschap is daar al lang achter, maar de juridische wereld schrijdt stijf en plechtstatig met een gesteven boord als een haan met stront tussen de tenen door de eigen zelfvoldaanheid.  Maar van zodra je de werkelijkheid van de rechtszaal een beetje uitbreidt naar de samenleving en wat daarin gebeurt, is er alle reden om deze vrouw NIET vrij te laten. Het is maar de vraag of je die werkelijkheid die net als de wet ook gemaakt wordt door mensen, en geleefd en beleefd, en niet alleen bedacht, voldoende serieus neemt. De ernst van de gepleegde wandaden blijkt immers niet alleen uit de meetlat van de wetsartikelen, maar meer nog en met meer kracht uit de massaal verontwaardigde, geschokte en afkeurende reacties uit de samenleving. Wat nu gebeurt is, dat de wet als een knuppel wordt gehanteerd om de verontwaardigde samenleving plat te slaan. We zijn niet ver af van een streng en hardvochtig politie-optreden waarbij met het vertrouwde onnodige en vooral ook onwaardige duw en sleurwerk, zoals we al te vaak in Brussel zien, de overtuigde demonstranten mishandeld worden, nu ten faveure van Martin.

is de advocaat schuldig?

Paul Marchal: 'We wisten dat beroep verworpen zou worden'

• ref.: Nieuwsblad, donderdag 23 augustus 2012, 15u46
• 
  uteur:
  d

Er is een aspect aan de zaak Martin dat tot nu toe buiten beschouwing is gebleven, en dat is de rol van de advocaten. Het is me al langer een doorn in het oog dat de advocaten in een rechtszaak veelal schaamteloos en  zonder enige terughoudendheid de kant kiezen van de dader. Maar al te vaak weten ze door slimmigheidjes een eerlijke procesgang te frustreren, ten nadele van de slachtoffers. Is het de rol van de advocaat om te speuren naar de gaatjes in de procesgang om tegen beter weten in het slachtoffer vrij te pleiten? Is het zo dat de advocaat tegen beter weten in er op uit moet zijn de dader vrij te pleiten, desnoods met enige verdraaiing in de presentatie van de feiten? Moge de beste (advocaat) winnen, is dat de regel waar we op uit zijn? Dat zou al te treurig zijn. Een advocaat a decharge dient inderdaad alle feiten aan te dragen die in het voordeel pleiten van de verdachte. Maar wat als iedereen er van overtuigd is dat de verdachte schuldig is, en dit ook evident zo is? Moet een advocaat dan nog proberen om een  "verdachte" met allerlei slimmigheidjes er zo goed mogelijk uit te laten springen? Ik ben er van overtuigd dat het de advocaat is geweest die Martin heeft gewezen op de mogelijkheid om haar kapitaal en sieraden veilig te stellen, misschien wel ten faveure van hemzelf. Het vraagt nogal wat aan inzicht om dit alles te bedenken en moed en intelligentie om dat  ook nog eens uit te voeren. Ik geloof nooit dat Martin dat voor mekaar kan krijgen. Ik acht een dergelijke gerechtelijke bemoeienis die niet gericht is waarheidsvinding en een juist oordeel maar veeleer op eigenbelang zeer ongewenste en uiterst bedenkelijk.

Nou zullen er ongetwijfeld advocaten zijn die aanvoeren dat de wet dit toelaat en zij zegenen de wet. In feite verdedigen deze lieden niet de juiste toepassing van de wet, maar hun eigen strakke interpretatie van de wet, en ze verdienen dus een professionele oorvijg. Zij dienen niet de gerechtigheid, wat toch wel de bedoeling is, maar ze dienen het belang van de verdachte en misschien zelfs van hun eigen portemonnee. De advocatuur, maar ook de rechter getuigen al te vaak van een onthutsend gebrek aan invoelend vermogen, dat toch voor een beoordeling van de feiten zeer van belang is. Nee, beweren ze, wij hanteren strak de wet, en de wet staat boven het gevoel en geldt voor iedereen. Wat een dwaasheid. Alsof een objectieve regelgeving bestaanbaar is. Nee hoor elk geschrift, of het nou een wetsartikel is of een stuk proza, wordt geïnterpreteerd door degene die er kennis van neemt. Als de rechtspraak, zoals in het geval van Martin, te zeer gehouden is aan de letterlijke tekst van de regelgeving, en tegen het (gekwetste rechtsgevoel van velen ingaat, dan is er iets goed fout. Dan ondermijnt de rechtspraak de samenleving. Een gerecht dat dan ezelachtig dom blijft kiezen voor een letterlijke interpretatie van de wetsartikelen die evident onrechtvaardig is, zoals in het geval van Martin, is het niet waard om serieux genomen te worden. Het is een idiotie da er niet al lang een overkoepelende wetsregel is geformuleerd die inhoudt dat bij gebleken falen van een wetstekst, die evident bij toepassing tot ontrechtvaargheid zou leiden, zoals ook het geval is bij procedurefouten, deze tekst in de ban moet worden gedaan en moet worden overruled door de overkoepelende  wetstekst. Dat is wat verstaan wordt onder handelen in de geest van de wet. En regelneukers kom nu maar op...

Er is ook de mythe van het materiele bewijs. Wanneer is een crimineel feit bewezen, als er een materieel bewijs is, in de vorm van DNA-sporen of vingerafdrukken, een getuigenverklaring  of zoiets geks? Strict genomen bewijzen dat soort materiele sporen niets.  Ga maar na. Een DNA spoor? Hoe dacht je te bewijzen dat een DNA-spoor dat gevonden is ook werkelijk in deze of gene  tijdspanne daar terecht gekomen is? DNA is geduldig, dat spoor kan dus wel komen van verleden jaar. Maar dat accepteren we niet omdat het tegen de redelijkheid, tegen de logica zou zijn om een dergelijke redenering au serieux te nemen. Een bewijs dat berust op circumstantial evidence kan even krachtig zijn. Daar wordt helaas te weinig rekening mee gehouden. De Rechtsgang in de parachutemoord heeft laten zien dat ook een combinatie van factoren doorslaggevend kan zijn in de beoordeling.  Te weinig wordt dit toegepast.

Michelle, blijf jij maar daar

Ik ben blij dat de N-VA van de vervroegde vrijlating van Michelle Martin, serieus een punt maakt. Het is ook iets wat de hele samenleving raakt, en er dient dringend een goed beleid ontwikkeld te worden met visie, verantwoordelijkheidszin en ethisch besef, waarbij de slachtoffers en/of nabestaanden serieus worden genomen. Er is uiteindelijk niets zo fnuikend voor de samenleving dan dat het zogenaamde recht van de dader primeert. Daarmee ondermijnt de rechtstaat zichzelf, ondanks alle praat van juristen en advocaten dat het hun te doen is om het handhaven van de wet. Het is een godspe als advocaat Jean Marie de Meester, jurist en publicist, dat standpunt durft te verdedigen. Helaas heeft deze upper-class van de samenleving zoveel invloed dat ze zwaaiend met het wetboek noodzakelijke ontwikkelingen frustreert, met de smoes dat we toch in een beschaafde maatschappij leven, en dat de wet nu eenmaal voor iedereen geldt. Ze vergeten dan dat de wet geïnterpreteerd moet worden, en vertaald moet worden naar het hier en u. De wet is immers geen wiskunde, en al is de tekst gedigitaliseerd wil dat nog niet zeggen dat er slechts 1 duiding mogelijk is. Met Whittgenstein meen ik dat elke wetstekst inhoudelijk pluriform is, en bij de interpretatie slechts benaderbaar maar niet eenduidig is.

Ik wil best geloven dat Martin nu in de gevangenis over komt als een aardige, volgzame vriendelijke vrouw. Wat gebeurt er als deze mevrouw weer in contact komt me een of andere psychopatische crimineel als Dutroux? Wordt ze dan weer een willoze slaaf die criminele, onmenselijke hand en span diensten verleent? Hoe zouden de rechters reageren als deze mevrouw in hun buurt, kinderrijk ongetwijfeld, zou komen wonen? Dat brengt me in de verleiding om te denken, laat ze maar liever daar in de gevangenis. Het doet haar goed en alles blijft in pais en vree. Ken je de sfeer in een klooster lezer? Een klooster is niet veel beter dan een gevangenis hoor. Maar ik vind dat je de zaken en doelen strict en helder moet houden. Mevrouw Martin komt eerder vrij dan wenselijk is, en primair om reden van een belachelijke constructie in de wetgeving. Dat laatste is al helemaal niet te pruimen.

Daarom geef Mevr Martin voor mijn part wegens goed gedrag in de gevangenis, intern, wat meer ruimte, maar laat haar daar. Te laat, ik vrees het, al is er beroep aangetekend. De samenleving zal het echter nooit accepteren! Dwaze juristen, dwaze politici. De gepleegde feiten zijn immers te ernstig. Daar is mijns inziens geen vergeving in mogelijk, misschien wel verzoening, maar dan wel ieder vanaf zijn eigen plaats. Ik heb overigens niet vernomen dat Martin haar diepe excuses heeft aangeboden aan de getroffen families, en dat zou toch wel het minste teken zijn van berouw en verbetering in haar moraal. Het kan niet zijn dat "objectief" besloten is haar vervroegd in vrijheid te stellen, omdat een mens nu eenmaal een tweede kans verdient? Die kans heeft ze immers al verspeeld door haar recidive. Het heeft er nu de schijn van dat er gelegenheidsjustitie wordt gepleegd; er wordt immers een dure cel vrijgemaakt. Die Wet Lejeune is typisch zo'n politiek gefrutsel om verschillende doelen te dienen, en die niet aan de essentie raakt: "Geschiedt er gerechtigheid?" Ik vind van niet.